Waarom slaap een sleutelfactor is in herstel
Steeds meer cliënten kampen met klachten die passen bij een burn-out. Niet alleen overdag lopen ze op hun tenen, ook ’s nachts komen ze vaak niet tot echte rust. Slecht slapen is één van de meest voorkomende signalen bij burn-out en speelt een grote rol in het herstelproces. Maar wat is nu precies de relatie tussen slaapproblemen en burn-out? En hoe kun je slaap inzetten als sleutel tot herstel? In dit blog lees je hoe deze twee onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en wat je kunt doen om het patroon te doorbreken.
Wat is een burn-out?
Burn-out is een term die steeds bekender is geworden. Toch komt een burn-out niet specifiek voor als diagnose in de DSM-5, het handboek voor psychische stoornissen. In dit handboek valt een burn-out onder een aanpassingsstoornis.
Kenmerken burn-out
Een burn-out wordt gekarakteriseerd door extreme vermoeidheid, emotionele uitputting en een afname van de motivatie en prestatie. Mensen met een burn-out voelen zich vaak leeg en hebben het gevoel dat ze niet meer in staat zijn om de taken die ze krijgen te vervullen. Burn-out ontstaat vaak door langdurige overbelasting op werk of in het privéleven en kan gepaard gaan met andere mentale gezondheidsklachten zoals stress, angst en depressieve gevoelens.
Prevalentie slaapproblemen bij burn-out
Onder mensen die een burn-out hebben, heeft een hoog percentage last van slaapproblemen. Hoe hoog dit percentage precies is, varieert tussen bronnen en is niet bekend.
Interessante cijfers die je kunnen helpen een schatting te maken:
- Mensen met een burn-out hebben twee tot vijf keer meer kans op slaapproblemen.
- Onder medewerkers die zijn ziekgemeld (met en zonder psychische klachten) ervaart 57% slaapproblemen, wat meer dan twee keer zo hoog is dan het landelijk gemiddelde.
- Onder mensen met een depressie heeft 80% last van slaapproblemen. De symptomen van depressie en burn-out vertonen veel overeenkomsten.
- Hoe erger de burn-out klachten, hoe meer slaapproblemen.
Aanpassingsstoornis
Een aanpassingsstoornis wordt in de DSM-5 gedefinieerd als emotionele en gedragsmatige symptomen die binnen drie maanden ontstaan als reactie op een aanwijsbare stressor. Hierbij moeten de symptomen leiden tot duidelijke beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren.
Kunnen slaapproblemen een burn-out veroorzaken?
Mensen die slecht slapen hebben een verhoogd risico om burn-outklachten te ontwikkelen. Er is nog niet genoeg onderzoek gedaan om te kunnen zeggen dat
slaapproblemen een burn-out veroorzaken.
Wel kan gezegd worden dat slaapproblemen een depressieve stoornis kunnen voorspellen. Mensen die chronisch slecht slapen, hebben een twee keer zo grote kans om een depressie te ontwikkelen dan mensen die wel goed slapen, los van andere factoren. Dat betekent dat slaapklachten dus één van de oorzaken van een depressie lijken te zijn, in plaats van andersom
De impact van slaapproblemen uitgelegd
Slaaptekort heeft grote impact op de psychische belastbaarheid om deze redenen:
- Emoties en gebeurtenissen worden minder goed verwerkt: Door gebrekkige REM-slaap verwerkt het brein emoties en ervaringen van de dag minder goed, waardoor overbelasting versterkt kan worden.
- Mindere werking prefrontale cortex: Slaaptekort beïnvloedt verschillende hersengebieden, waaronder de prefrontale cortex. Hierdoor zijn mensen minder goed in staat zijn om stress te reguleren en kunnen ze minder goed omgaan met moeilijke situaties.
- Slecht slapen brengt mensen in een vicieuze cirkel van stress, spanning en verkeerde slaapgewoonten (zoals te lange powernaps doen tussen de middag).
Slaapproblemen en herstel van een burn-out
Slaapproblemen zorgen ervoor dat het herstel van de burn-out niet goed verloopt. Vaak wordt gedacht dat als de burn-out klachten verbeteren, dat de slaap dan vanzelf ook verbetert. Helaas werkt dat niet zo, omdat cliënten zichzelf vaak onbewust verkeerde gedrags– en/of gedachtepatronen hebben aangeleerd die slaapproblemen in stand houden of verergeren.
Slaapproblemen bij burn-out apart behandelen
Het verbeteren van de slaap moet een apart onderdeel zijn van de behandeling bij burn-out. Het verbeteren van de slaap moet deen apart onderdeel zijn van de behandeling. Dit heeft niet alleen invloed op de energie en motivatie van de cliënt, maar het heeft ook een direct effect op hun herstelproces.
Slaapcoaching bij burn-out
Als slaapcoach kun je het verschil maken door niet alleen de burn-outklachten te behandelen, maar ook slaap te integreren als onderdeel van het herstelproces. Door slaapcoaching te combineren met andere therapieën, kunnen mensen sneller weer de balans vinden in hun werk- en privéleven en uiteindelijk hun energie en motivatie herstellen.
Slaapcoaching begint altijd bij een goede slaapanalyse. Methoden zoals cognitieve therapie voor insomnie (CGT-i) zijn effectief bij het aanpakken van belemmerende gedachten en angsten rondom slaap.
Conclusie: burn-out en slaap(problemen)
Het behandelen van slaap is van groot belang voor mensen met een burn-out. Slaapproblemen moeten niet als bijzaak worden gezien, aangezien ze niet alleen symptomen van burn-out kunnen zijn, maar ook het herstel kunnen vertragen.
Slaapcoaching kan mensen met een burn-out helpen sneller te herstellen. Benieuwd hoe je slaapcoaching kunt inzetten bij burn-out? Bekijk dan onze online cursus slaap coach of fysieke opleiding tot slaapcoach van Slaap Opleiding Nederland
