‘Probeer te ontspannen voor het slapengaan’
Slaap is de belangrijkste factor voor een gezonde leefstijl en mentale veerkracht, en toch worstelen veel cliënten met slaapproblemen. Als zorg- en welzijnsprofessional is het belangrijk om te begrijpen waarom standaard slaapadviezen vaak niet het gewenste resultaat opleveren.
Recent onderzoek heeft aangetoond dat klassieke ontspanningstechnieken en slaaphygiëneadviezen niet altijd effectief zijn. In plaats van individuen te helpen, kunnen deze adviezen vaak resulteren in extra stress en frustratie. Maar waarom werken deze standaard adviezen niet?
Drie redenen waarom standaard slaapadviezen niet werken
- Ten eerste leggen traditionele slaapadviezen vaak te veel algemene “leefregels” op. Ze gaan ervan uit dat één maatregel voor iedereen werkt, terwijl slaap juist heel persoonlijk is. Wat voor de ene persoon werkt, hoeft niet per se effectief te zijn voor een ander. Bijvoorbeeld, over het algemeen wordt gezegd dat koffie voor het slapengaan een negatief effect heeft op de nachtrust. Cafeïne gevoeligheid verschilt echter van persoon tot persoon, uit recent onderzoek komt dan ook naar voren dat koffie de nachtrust niet hoeft te beïnvloeden.
- De meeste cliënten weten al wat wel en niet goed is voor de slaap, zeker wanneer zij last hebben van slaapproblemen. Wanneer mensen slaapproblemen hebben, zullen zij Googelen naar tips om de slaap te verbeteren. Daarom biedt het geven van standaard slaapadviezen meestal geen meerwaarde.
- Uit onderzoek komt naar voren dat ontspanningsoefeningen voor het slapengaan averechts kunnen werken om beter te slapen. Mensen krijgen vaak de gedachte dat als ze een bepaalde ontspanningsoefening nauwgezet opvolgen, ze wel goed moeten slapen. Dit kan leiden tot extra focus op de slaap en frustratie, zeker wanneer deze interventie niet tot verbetering leidt.
Hoe kan je een cliënt met slaapproblemen dan wél helpen?
Hier komt maatwerk om de hoek kijken. Allereerst is het belangrijk dat de kern van het slaapprobleem boven water komt. Wat heeft het slaapprobleem uitgelokt en welke factoren houden het slaapprobleem in stand? De door Slaapopleiding Nederland opgeleide slaapcoaches werken met de slaapanalyse-methodiek. Deze methodiek geeft zowel de professional als de cliënt in 1,5 uur tijd overzicht in de oorzaken van het slaapprobleem.
Onderdelen zoals CGT-i (Cognitieve Gedragstherapie-insomnia), slaaprestrictie, ACT-i (Acceptance and Commitment Therapy-insomnia) en stimuluscontrole zijn bewezen effectiever in het verbeteren van slaapkwaliteit. Deze benaderingen bieden op maat gemaakte oplossingen die aansluiten bij de specifieke situatie van de cliënt.
